|
Provinciale Zeeuws Courant 3 maart 2006
door Rolf Bosboom :
'Havermans verkent Scheldeterrein'
Stedenbouwkundigen voerden drie 'verkenningen' uit naar de toekomstige invulling van het Scheldeterrein in Vlissingen. In het gastatelier van kunstcentrum De Willem 3 heeft kunstenaar Frank Havermans zeven weken lang gewerkt aan zijn, eingenzinnige visie 'De Vierde Verkenning genoemd'.
'Wat ik zo mooi vind aan het gebied is dat het een boeiend toekomstperspectief is. Alle mogelijkheden liggen nog open. Dat trekt mij, vanuit mijn fascinatie voor stedelijkheid' zegt Havermans, die eerder al plattegronden van denkbeeldige steden maakte.
De kunstenaar, afkomstig uit het Brabantse Heeswijk, had behoefte aan zijn eigen verkenning tegenover die van gevestigde stedenbouwkundigen te zetten. 'Op zich zijn het geen verkeerde plannen, maar het probleem is dat de ambities zo hoog zijn, terwijl daar uiteindelijk meestal niet veel van overblijft. De schetsen zijn ook te gedetailleerd ingevuld. De stad is als het ware al af; de bewoners kunnen komen. Zonde vind ik dat.' Het is ook niet realistisch vindt Havermans. 'Het is boeiend om te zien dat steden zich lijken te ontwikkelen buiten de plannenmakers om. Ze hebben een eigen dynamiek, gaan zo'n beetje hun eigen gang. Je kunt plannen maken, maar na dertig, veertig jaar zijn die weer afgeschreven en verdwijnen ze.'
Vorig jaar nam hij deel aan de manifestatie Mijn Domein in de zware plaatwerkerij op het Scheldeterrein. Hij maakte er een architectonische installatie, die alleen kon worden beklommen via een branddeurtje dat Havermans in de fabriekswand had ontdekt en dat tientallen jaren dichtgelast en verborgen is geweest. Het deurtje komt uit in de Vrouwestraat, in het centrum van Vlissingen. 'Op die manier wordt je je bewust van een stedenbouwkundige situatie: de fabriek die grenst aan de binnenstad. Het zijn totaal verschillende werelden die ik met elkaar wilde confronteren. In die zin is de installatie een stedenbouwkundig beeld.'
De nieuwe installatie van Havermans in De Willem 3 is dat ook, met het Scheldeterrein als onderwerp. 'Ik wilde weten wat er mogelijk zou zijn als je alle beperkingen loslaat, inclusief de zwaartekracht.'
In hout maakte hij kenmerkende stedenbouwkundige vormen, met water - vooral geinspireerd door het Kanaal door Walcheren - als belangrijk element. 'Middelburg en Vlissingen zijn totaal verschillende steden, verbonden door het kanaal als een navelstreng.' Havermans heeft de elementen in de ruimte opgehangen met behulp van touwen. 'Doordat alles zweeft, krijg je lucht in het plan. Zo zou het ook moeten zijn: laat ruimte open in de plannen en zaai die in met gras. Pas als er echt behoefte aan is, kun je die alsnog invullen. Op die manier creeer je een soort groeimodel. Dat is een veel betere manier dan alles gelijk volplempen en bouwen voor de leegstand.'
De installatie is het begin van een langlopend project. 'Ik wil dit ook in andere steden gaan doen. Elke keer kun je een nieuwe stad samenstellen. Het liefst zou ik dat 'all over the world' doen. De constructie van de installatie in ingenieus. 'Het moet er druk uitzien, maar het mag geen chaos zijn. Het is wel geordend, het heeft betekenis.' Van Havermans hoeft die betekenis niet voor iedereen hetzelfde te zijn. 'Het werk is ook veel autonomer geworden dan ik had verwacht. Het is daarom prima als mensen er andere gedachten bij hebben. Die ruimte moet er zijn. Als je alles dichttimmert, ben je op dezelfde manier bezig als de stedenbouwkundigen.' |
