|
De surrealistische wereld van Desmond Morris
Door Brita Bakema
Van 8 mei t/m 11 juni 2005 is bij Galerie Witteveen 2, Amsterdam, een verkoopexpositie te zien
van werk van de Engelse wetenschapper en kunstenaar Desmond Morris. Online galerie
Desmond Morris geniet internationale erkenning als schrijver, televisie- en radiopersoonlijkheid en zoöloog.
In 1967 shockeerde hij het publiek met de boek "The Naked Ape", een baanbrekend werk over menselijk gedrag. Morris' reputatie als wetenschapper en tv-presentator (BBC) heeft bij velen een ander, even gepassioneerd aspect van zijn levenswerk op de achtergrond gedrongen.
Hoewel zijn werk aanwezig is in tal van museale collecties, is slechts in kleine kring bekend dat Morris al vanaf zijn 16e een toegewijd surrealistisch schilder is. Los van zijn werk als bioloog heeft hij vanaf de jaren '40 een substantiële bijdrage geleverd aan de Surrealistische beweging in Engeland.
De oorsprong van zijn inspiratie als schilder ligt, zoals hij zelf zegt, in zijn kindertijd. De vondst van een 17e eeuws boek "de Vergelijkende Anatomie van Magen en Darmen" en een oude microscoop met een verzameling objectglaasjes opende voor hem een fascinerende wereld van abstracte patronen, vormen en kleuren. Hoewel biologisch identificeerbaar, was het een confrontatie met een wereld vol onverwachte, autonome esthetiek. Een esthetische beleving die bij Desmond Morris een eigen visueel leven is gaan leiden. Zo heeft Morris vanaf medio twintigste eeuw tot aan heden een indrukkend oeuvre van vooral schilderijen, gouaches en sculpturen opgebouwd. Morris noemt de beeldtaal die zijn werk kenmerkt "biomorfisch", daarmee verwijzend naar de biologische oorsprong van zijn visuele vormen die in schijnbare abstractie een autonome evolutie volgen.
Bij de expositie (schilderijen, waterverven en sculpturen) verschaft de recent verschenen oeuvre-catalogus (Pandora, Antwerpen, 2000), met tekst van de kunsthistoricus Silvano Levy, een uitgebreid inzicht in het totale werk van deze boeiende kunstenaar.
Een daad van verzet - Morris' surrealistische schilderkunst
In het kleine schildersatelier, grenzend aan zijn grote bibliotheek, staan de doeken klaar voor een tentoonstelling in mei 2005 bij Galerie Witteveen in Amsterdam. Desmond Morris laat ze zien en vertelt dat hij al jong onder de indruk raakte van het surrealisme. Op zijn vijffende maakte hij zijn eerste schilderij. 'Ik was boos op de wereld. Het was een daad van verzet van een creatieve rebel,' vertelt hij. Sindsdien heeft hij circa 1.500 surrealistische schilderijen gemaakt in een vaste en zeer herkenbare stijl. Veel gaf hij weg, maar de doeken worden overal ter wereld, ook in Nederland, goed verkocht.
Op de vraag hoe hij het liefst na zijn dood herinnerd wil worden, als schrijver of schilder, antwoordt Morris na enige bedenktijd: 'Als schilder. Want als het eropaan komt, ligt daar mijn grote liefde. Maar het zal niet gebeuren. Want hoewel ik erkenning geniet in de kunstwereld, blijf ik in de ogen van veel mensen toch de schrijver die erbij schildert. Zelf zie ik het eerder andersom. Achteraf heb ik spijt dat ik als schrijver geen pseudoniem ben gaan gebruiken, zodat mijn twee werelden wat losser van elkaar waren komen to staan.'
In zijn boek The Nature of Happiness stelt Morris dat een van de voorwaarden voor geluk is om je eigen talenten maximaal to kunnen ontplooien, daar erkenning voor to krijgen, maar ook niet meer te willen dan waartoe je in staat bent. Is het hem in zijn schilderkunst gelukt het beste uit zichzelf te halen? Ja, zegt hij met enige aarzeling. Wordt zijn schilderkunst ook voldoende gewaardeerd? Ook hierop antwoordt hij aarzelend met een ja. 'Het mag natuurlijk altijd meer. Maar het feit dat ik al in enkele musea voor moderne kunst hang beschouw ik als een bewijs dat ik ook als schilder serieus wordt genomen. En nog wel voor mijn dood!' (Elsevier 18 december 2004)
Enkele links :
Desmond Morris 50 years of Surrealism (excerpts) by Silvano Levy
Bibliography of writings about Desmond Morris'paintings
Books written by Desmond Morris
Biography of Desmond Morris : http://www.sirc.org/about/desmond_morris.html http://www.desmond-morris.com/biography.php
Desmond Morris’ site
|
